SIK
KARŞILAŞILAN NOTEBOOK ARIZALARI VE ÇÖZÜM YOLLARI
Bu yazının amacı, servisimize cihaz getiren müşterilerimize kendi
notebooklarında çıkan arızalar hakkında kabaca bilgi vermek,hangi sorunun
neden kaynaklandığı, ne gibi çözüm yollarının bulunduğunu belirtmek,
karşılaşılan arızanın karakteristik bir arıza mı yoksa istisna mı olduğunu
tespit etmeye çalışmaktır. Tüm bunları yaparken bilgiyi saklayarak değil,
şeffaf bir şekilde paylaşarak, birlikte anlayarak çözüme ulaşmayı
hedeflemekteyiz. Burada, yılların birikimi sonucu teknik servisimizde
karşılaştığımız arıza çeşitleri ve bunların çözüm yolları ana başlıklar
altında anlatılacaktır.
Notebook
Anakart ve Bileşenlerinin Arızaları:
Anakart arızaları notebooklarda tamir edilmeden değişim yapma yoluna
gidildiğinde en çok masraf çıkartan arızalardandır. Notebook bilgisayarlarda
da oem masaüstü bilgisayarlar da olduğu gibi istediğiniz zaman istediğiniz
anakartı veya ekran kartını istediğiniz zaman satın alıp takma lüksüne
sahip değilsiniz. Herhangi bir notebook notebookın anakartını sadece o
notebookun üreticisi üretir, yan sanayisi bulunmaz. Notebook lar ınız
kullanıcı kaynaklı olarak garanti dışı kalır ve anakartı bozulursa yetkili
servise gittiğinizde hemen hemen tüm servislerde anakart tamiri yoluna
gidilmez, anakartın değişimi istenir. Anakartı değiştirmenin bedeli de
çoğu zaman notebookun ikinci el satış fiyatının da üstünde çıktığı için
kullanıcılar genellikle anakartı değiştirmektense yeni bir notebook almayı
tercih ederler. Bunun için servisimizde, yetkili teknik servisler
tarafından tamir edilmeyip değişim istenen anakartların tamiri
yapılmaktadır. Anakartın tamir maliyeti anakartın yenisinin fiyatına göre
çok daha ekonomik olmaktadır. Servisimizde anakrtların kuzey ve güne
köprüsü, ekran kartı çipleri, eprom ve diğer bileşenlerin tamir ve
değişimi yapılmaktadır. Anakar arızalarında en tehlikeli olan arıza türü
sıvı teması ve kırık ve ezilme türünden arızalardır. Anakartı taşıyan
yonganın içi bir şehir içi şebeke tesisatı kadar karışık ve kalabalık
bileşenden oluşmaktadır. Bu yonganın içinde katman katman yollar vardır ve
bu yollarda oluşan kırık ve kopmalar tamir edilememektedir. Bunun dışında
çip yanması ve bileşen arızalarında birçok anakart arızası kolayca tamir
edilebilmektedir. Servislerde anakart değişimi denilen arıza durumlarında
anakartınızı bir kenara attırmayın. Mutlaka önce tamir edilebilir olup
olmadığını kontrol ettirin.
Notebook
İşlemci Arızaları:
İşlemciniz arızaladığında anakart arızasındaki kadar korkacak birşey yok
demektir. Anakartlar her notebook markasında ve markaların modellerinde
birbirinden farklılık göstermekte aynı markanın bile bir modeliyle diğer
modelinin anakartı tamamen farklı yapıda olabilmektedir. İşlemcide ise
birbirinden farklı yüzlerce marka ve model aynı tür işlemciyi
kullanabilmektedir. İşlemci arızalarında tamir yolu yoktur. Arızalı olan
işlemci değiştirilerek sorun çözülür. İşlemci arızaları genellikle ekrana
hiç görüntü vermeme ya da dosya kopyalama hataları, performans düşüşü
şeklinde kendini gösterir. Arızalı fanlar, elektrik şebekesindeki
dalgalanmalar, bacaklardaki fiziki kopma ve eğilmeler işlemcilerin
arızalanmalarına neden olabilir. Özellikle arızaları fanlar işlemcilerin
aşırı ısınma sonucu bozulmasına ve stabilitesini kaybetmesine yol
açabilir.
Notebook
Ram Arızaları(Mavi
ekran ve kopyalama hataları):
Ram arızaları da işlemci arızaları gibi çözümü değişim yoluyla çözülecek
arızalardandır. Notebook da ram en genel kullanım alanı olan parçadır. Notebookunuzu
desteklediği ram, sd, ddr, ddr2,
ddr3 gibi ramlardan biriyse bu genellikle birçok modelde ortak kullanılan
ramdır. Arıza durumunda kolayca temin edilebilecek parçadır. Yalnız bazı
notebooklar bazı ramlarla çalışmaz, ram seçerler. Hangi notebookun hangi
marka ramla çalıştığına üreticinin kitapçığından ya da web sitesinden
bakılabilir veya yetkin bir teknik servisten bilgi alınabilir. Ram
arızaları genellikle dosya kopyalama hataları, işletim sisteminin kararsız
çalışması ve hatalar vermesi ve notebookun mavi ekrana düşmesi, kilitlenme
şeklinde kendini gösterir. Yalnız aynı arızalar notebookun sabit diskinde
oluşan bozuk sektörden, veya anakarttan da kaynaklanabilir. Bu tür bir
arızayla karşılaşırsanız sorunun net tespiti için servis desteği
isteyiniz.
Notebook
Çipset Arızaları:
Çipsetler anakartın beyni gibidir. Notebook da iki temel çipset vardır.
Kuzey ve güney köprüleri. Bu çipler arızalandığında genellikle ya görüntü
hiç gelmez, ya da klavye, mause, wireless, toucuhpad gibi bileşenler
çalışmaz. Çipset arızaları genellikle anakartı komple değiştirmeyi gereken
arızalardır. Ancak çip değiştirmeye uygun araç ve gereç donanımı ve bilgi
birikimi olan nitelikli servislerde anakartların arızalı olan çipsetleri
ve ekran kartı gibi komplike çipler kolayca değiştirilebilmektedir. Çipset
değişimi her marka notebook da yapılamamaktadır. Bazı anakarların yapısı
çip değiştirmeye hiç uygun değildir. Bazıları da değişimlerde düşük başarı
oranı vermektedir. Ancak markası ve modeli ne olursa olsun, çipseti
arızalanan anakartlar da anakartın bir daha hiç çalışmama veya eskisinden
daha kötü duruma gelebilmesi riski de olabilmektedir. Onun için servise
çipset değişimi için verdiğiniz notebookunuzu, servis yüzde yüz garanti
dese bile bir daha çalışamaz duruma gelebileceği ihtimalini unutmayın. Her
ne kadar çip değişiminde notebook küçük bir ihtimal de olsa hiç çalışamaz
hale gelme riskini taşısa bile(kullanılmaz duruma gelen notebooklar
firmamız tarafından değerlendirilmekte ve müşterilerimizin memnuniyeti
açısında yeni notebook alımlarında extra indirim yapılmaktadır.), çipi
arızalanan bir anakartın başka seçeneği yoktur. Çipin değişme riskinin
alternatifi anakartı komple değiştirmektir ki, bundan önce de çip
değişimini denememek mantıklı değildir.
GÖRÜNTÜ BİRİMLERİ İLE İLGİLİ ARIZALAR
Notebook
Ekran Kartı Arızaları(Harici ekrana da görüntü
alamıyorsanız):
Ekran kartı notebookun görüntüyü işleyen kartıdır. Görüntü grafik
işlemcide oluşturularak monitöre aktarılır. Ekran kartı arızalarında
notebook ekranında çizgi çizgi ya da karışık, bulanık görüntüler
oluşturur. notebook harici ekrana taktığınızda görüntü gene aynı
bozuklukta geliyorsa ekran kartınız arızalı demektir. Bazı arıza
durumlarında görüntü hiç gelmeyebilir. Bazen de görüntü gelmez kesik kesik
sinyal sesi alınabilir. Eğer ekran kartınız anakartınızla tümleşik değilse
arızalı ekran kartınızı yenisiyle değiştirerek sorunu çözdürebilirsiniz.
Ancak ekran kartları da anakartlar da olduğu gibi çoğu zaman belli
modellere özgüdür ve temin edilmesi çok zor olabilmektedir. Ekran kartı
değişim için bulunabilse bile değiştirmek maliyetli olabilmektedir. Eğer
ekran kartınız dahili ise ve arızalanmışsa tek çözüm ekran kartı çipini ya
da anakartı değiştirmektir. İster dahili ister harici olsun ekran kartları
arızalandığında kartın çipi değiştirilerek de sorun çözülebilmektedir.
Eğer ekran kartı çipi bulunursa çipi değiştirerek daha düşük bir maliyetle
arızayı tamir ettirebilirsiniz. Ancak, tüm çip değiştirmelerde olduğu gibi
ekran kartı çipini değiştirmek de yüzde yüz başarı şansı olan bir çalışma
değildir. Çip değiştirme çok hassas bir işçilik ve beceri gerektiren
çalışma olduğu için hangi yöntemle yapılırsa yapılsın düşük bir olasılık
da olsa notebookunuzu hiç çalışamaz hale gelme durumu da olabilmektedir.
Onun için çipi değişimi teşhisi konulan bir notebooka kesin yapılacak
gözüyle bakmamak, hiç tamir edilemez duruma gelebileceğini de göz önünde
bulundurmak gerekmektedir.
Notebook
İnverter Arızaları(Ekrana görüntü silik geliyorsa):
İnverter, tüm masaüstü ve notebook lcd ekranlarında bulunan bir parçadır.
Görevi, besleme kaynağından gelen elektriği lcd ekranı aydınlatan florasan
lambaya uygun hale getirip aktarmaktır. İnverterin arızalanması durumunda
lcd ekranın florasanına elektrik gitmez ve lamba yanmaz. Lamba yanmayınca
aydınlanamayan lcd ekranda görüntü belli belirsiz silik bir tonda görünür.
Görüntü güçlükle seçilebilir durumdadır. Ekrana ışık kaynağı tuttuğunuzda
görüntü daha net ortaya çıkar. İnverter arızalandığında görüntü çok silik
gelir ancak her silik gelen görüntü inverter arızasından
kaynaklanmayabilir. İnverterin LCD ekranı aydınlatan lambaya elektrik
vererek onu çalıştırdığını lambanın da ekranı aydınlattığını söylemiştik.
Burada florasan lambanın da arızalanması durumunda aynı kısık ve silik
görüntüyle karşılaşılabilir. Anakarttan invertere elektrik taşıyan
yollarda veya sokette arıza olması durumunda da hem invertere hem florasan
lambaya elektrik gitmez gene aynı tür arıza belirtisi görünebilir.
İnverterler de her notebookun markasına ve modeline göre farklılık gösteren
parçalardır. Arızalanması durumunda değişim yoluna gidilir. Ekran değişimi
kadar olmasa da maliyetli bir arızadır.
Notebookun LCD ekranlarında en sık karşılaşılan arıza biçimi kırılmalardır.
Yeni nesil OLED ekranlar LCD ekranlardan farklı olarak florasan ve
inverter bulundurmaz. Ekranın aydınlatması led hücreleriyle homojen bir
şekilde yapılır. OLED ekranlar LCD ekranlardan çok daha incedirler ve daha
az enerji tüketirler. Fiyat olarak da, henüz yaygın olarak kullanılmadığı
için, LCD ekranlara oranla çok daha pahalıdırlar. Gerek OLED gerekse LCD
ekran kırılmalarında tek çözüm ekranı değiştirmektir. Kırılma dışında
oluşan arızalarda da LCD ekran tek parça olduğu için tamirat yapılmamaktadır
yapılsa bile verimli sonuç alınmamaktadır. Notebooklar taşınabilir
cihazlar olduğu için taşınma sırasında meydana gelen düşmelerde ilk
kırılan parça ekran ve menteşe olmaktadır. Arıza istisna bir arıza olmayıp
çoğu kullanıcının başına gelen bir sorun olduğu için çok sık karşılaşılan
bir arızadır. Arızanın çok karşılaşılması da LCD ekran fiyatlarını
düşürmüştür. Ekranın kırılması, ortasından çizgi çıkması veya görüntünün
titremesi, kayması durumunda yapılacak şey o ekranı yenisiyle
değiştirmektir. Ancak, lcd ekranın aydınlanmasını sağlayan florasan
lambanın arızalanması durumunda ekranı değiştirmeye gerek kalmadan sadece
lambayı değiştirerek sorun çözülebilmektedir.
Notebook
LCD Florasan Arızaları(Ekranda görüntü silikse):
LCD teknolojisini kullanan her ekranın, ister masaüstü, ister dizüstü
notebook olsun, florasan lamsı vardır. Florasan lambasıyla ekrana yansıyan
görüntü gözle görülebilir bir parlaklığa kavuşur. Florasan lambanın
bozulması durumunda çözüm lambayı değiştirmektir. Ancak florasan lamba
değişimi de hassasiyet, dikkat ve titiz çalışma isteyen bir iştir. Her
ekranda florasan değişimiyle yüzde yüz sonuç alınmayabilir. Florasan lamba
değişimi sırasında ekranın değiştirme maliyetinin de çıkabileceğini göze
almak gerekmektedir. Ekrana görüntünün silik geldiği her arıza florasan
kaynaklı olmayabilir. İnverter arızalarında belirtildiği gibi,
anakartttaki besleme yolları, inverter soketi ve inverter arızaları da
ekrana görüntünün silik gelmesine neden olabilir. Ekrana görüntü silik
geldiğinde bu üç ihtimali de göz önünde bulundurarak net teşhisi yetkin
bir teknik servisten almak gerekmektedir. (Firmamızda ikinci el Lcd satışı
da yapılmaktadır.)
Notebook
Hdd- Sabit Disk Arızaları:
Hdd arızaları çözümü değişimle gerçekleşen arızalardır. Arıza kendini ram
arızalarında olduğu gibi mavi ekrana düşürme, donma, kilitlenme, yazma ve
kopyalama hataları, işletim sistemi yükleyememe biçimlerinde gösterir.
Disüstü ve masaüstü notebooklar da HDD IDE ve SATA olmak üzere iki şekilde
bulunur. Eski notebooklar da IDE yeni notebooklarda SATA arabirimi
kullanılır. IDE diskler SATA olanlara göre daha eski ve daha pahalıdır.
Ancak temin sorunu yoktur. Disk arızalarında genellikle tamir durumu
yoktur. Ancak çoğu zaman diskin içinde bulunan veriler diskten daha
değerli olabiliyor. Böyle durumlarda eğer diskin içindeki bilgiler çok
önemliyse diskin kendi maliyetinden çok daha fazla para ödenerek diskten
veri kurtarma işlemi yapılabilir. Onun dışında disk arızalanınca içindeki
tüm bilgiler kaybolur. Notebooklar da disk arızalarına karşı içindeki
bilgileri devamlı en az 2 ayrı yere yedeklemek gerekmektedir. Çoğu zaman
arızalar geri dönülmesi nerdeyse imkansız kayıplara neden olabilmektedir.
notebookunuz diskinden ya da başka bir arızasından dolayı servise gittiyse
mutlaka bilgilerinizi yedekleyin, ve içinde önemli bilginiz varsa servisi
bilgilendirin.
Notebook
Optik Sürücü - CD/DVD Writer Arızaları;
Notebooklarda optik okuyucular, dvd ve cd türü medyalardan veri aktarmaya
yarar. Optik okuyucuların arızası, notebookun cd-dvd rw sürücüsünün hiç
görmemesi veya sürücünün cd-dvd medyayı okumaması, yazmaması, eksik ve
hatalı okuyup yazması biçiminde kendini gösterir. Arıza durumunda sürcü
tümüyle değiştirilir. Tamir maliyeti yenisinin fiyatına yakındır ve
verimli değildir. Optik sürücü arızaları en büyük sorunu işletim sistemi
ve harici medyalardan program yüklemelerinde çıkartır. Optik sürücünün
hatalı olması kopyalamayı ve okumayı hatalı yapması, notebooka yüklenen
işletim sisteminin ve programların eksik ve hatalı yüklenmesine neden
olur. Bu da sistemde kilitlenmelere ve çeşitli sorunlara neden olur.
Notebook
Kasa-Menteşe-Kapak Kırılmaları:
Dizüstü notebooklarda anakartlar gibi kasalar da marka ve modele özgüdür.
Ancak çoğu marka birçok modelini aynı tip kasaya da koyabilmektedir. Notebooklar
da genellikle çarpma, düşme ve kaza gibi durumlarda oluşan fiziksel darbeler
notebookun dış kasasında, lcd ekranın koruma çerçevesi ve kapağında,
menteşesinde kırılma ve çatlaklara neden olur. Bu tür durumlarda yedek
parça bulmak anakart bulmak kadar zor olmaktadır. Teknoloji sürekli
değiştiği ve geliştiği için firmalar da sürekli geni modeller
geliştirmektedir. Çıkartılan her modelde de kasa, anakart ve menteşe gibi
parçalar ürünün tasarımına ve şekline göre değişmektedir. Durum böyle
olunca piyasada olan binlerce ürünün her biri için farklı özellikte birçok
parçayı ne üreticiler tedarik etmekte ne de dağıtıcılar stok tutmaktadır.
Bu tür özel parça ihtiyaçlarında parçalar ya tamir edilmekte ya da başka
arızası olan notebooklar ın arızalı olmayan parçalar alınarak
kullanılmaktadır.
Notebooklar
da Sıvı teması Arızaları
Dizüstü notebookların en tehlikeli ve masraflı arızalarından biridir sıvı
temasları. Sıvı teması durumunda yapılan en büyük yanlış, temastan hemen
sonra notebookı ters çevirip sildikten sonra açma düğmesine basıp
notebookı çalıştırmaktır. Böyle durumlarda notebook çalışıyor bile olsa
kesinlikle açmayın. Hemen cihazı kapatıp bataryasını ve adaptörünü
çıkartarak profesyonel bir servise götürünüz. Servise sıvı teması
arızasıyla gelen notebookların çoğu sıvı temasından sonra aylarca çalışmış
bir süre sonra parçalarda oluşan korozyon ve paslanma cihazı çalışamaz
hale gelmiş durumdadır. Sıvı temasında notebook ilk önce çalışsa bile
temizlenmeyen sıvı zamanla parçalarda kısa devre yaparak yanmaya veya
korozyona ve paslanmaya yol açarak anakartın içinden geçen onlarca küçük
yolu ve devreyi tahirp etmektedir. Aşınma ve paslanma sonucu oluşan
arızalar da geri döndürülemez arızalara neden olamaktadır.
Notebook
Klavye Arızaları:
Dizüstü notebookların klavyeleri masaüstü notebooklardan farklı olarak hem
çok pahalıdır hem de marka ve modele göre farklılıklar göstermektedir.
Arızalar genellikle sıvı teması, tuşların ve tuşları tutan tırnakların
kırılması, yerinden çıkması biçiminde olmaktadır. Sıvı teması veya var
olan tuşların basmaması durumlarında çözüm klavyenin değişmesi şeklindedir.
Ancak bir veya birkaç tuşun düşmesi, tuşları tutan tırnak ve mekanızmanın
bozulması, kırılması durumlarında klavye ve tuşlar marka ve model
ayırdetmeksizin kolayca tamir edilmekte, takılmakta ve onarılmaktadır.
Klavye tuşlarının yolları ve anakarta giden soketi arızalıysa ve tuşlar
hiç basmıyorsa bu durumda tamir mümkün olmamaktadır. Klavye hiç çalışmıyor
ve anakarttaki bağlantı soketi tahrip olmuş ve tamir edilemez durumdaysa
bu durumda harici klavye kullanma yoluna gidilebilir.
Notebook
Kablosuz Bağlantı Arızaları:
notebookunuz kablosuz internete
bağlanmıyor, bağlantı ikide birde kopuyor, internet hızı çok düşük ya da
kablosuz bağlantı hiç kurulamıyorsa sorun kablosuz bağlantı kartınızda
demektir. Kablosuz bağlantı kartında arıza olduğuna karar vermeden önce
aygıtın tüm sürücülerinini eksiksiz ve doğru yüklenip yüklenmediğine,
üreticinin sağladığı sürcüyü orjinal cd den veya üreticinin web sitesinden
yükleyip yüklemediğinize dikkat ediniz. Eğer arıza kablosuz bağlantı kartınızdaysa
sorun kartın değiştirilmesi yoluyla çözülebilir. Kart değişimi fazla
maliyetli olmayan bir işlemdir. Ancak bazı durumlarda anakartların çip setlerinden
veya kablosuz bağlantı kartınızın soketlerinden kaynaklanan arızalar da
kablosuz erişiminizde sorun çıkartabilir.
Notebook
Bios Ve Eprom Çipi Arızaları:
Servise bios arızasıyla gelen notebooklar genellikle müşterilerin kendi
notebooklarında bios güncellemesi denemesinin başarısızlıkla sonuçlanması
sonucu getirdiği notebooklardan oluşmaktadır. Sisteme kendi modelinin aynı
kodunda değil de başka bir sistemin bios yazılımının yüklenmeye
çalışılması sonucunda anakartın bios yazılımı çökmektedir. Böyle durumda
anakart başlangıçı medyasını görmediği içini normal yükleme yoluyla
yazılım kurlumu yapılmamaktadır. Bios bilgisi silinmiş veya tahrip olmuş
notebooklarda anakarttan bios çipi çıkartılarak programlayıcı cihazda
yeniden programlanıp çip anakarta tekrar takılmaktadır. Bios çipi anakarta
ait tüm komutların ve yazılımların yüklü olduğu bir çiptir. Anakart
notebooka bağlı tüm donanım ve bileşenleri bu yazılım sayesinde görür. Bu
yazılım anakartın işletim sistemi gibidir. Bios yazılımının zarar görmesi
sadece güncelleme hatasıyla olmamaktadır. Bazan virüsler ve ani
elektriksel şoklar da bios yazılımının çökmesine neden olmaktadır. Bios
arızası sadece yazılımın zarar görmesi ve çökmesi biçiminde değil, çoğu
zaman çipin de zarar görmesi şeklinde olabilir. Uyumlu bir bios çipi
bulunarak arızalı parça değiştirilir.
Notebook
İşletim Sistemi Arızaları:
notebookunuz da yüklü olan işletim sistemi, programlar ve virüslerden
kaynaklanan sorunlardır. Notebookunuzun bios yazılımı zarar görmediği sürece en
masrafsız sorunlardır. İşletim sistemini veya sorun çıkaran programları
kaldırıp yeniden yükleyerek sorunu çözebilirsiniz. Bu tür sorunların en
büyük zararı, notebookun içindeki önemli bilgilerin silinmesi veya zarar
görmesidir. Ayrıca notebook da yüklü olan çok sayıda sürücü, program ve
yapılan birçok ayarın, düzenlemenin yeniden yapılmasının ortaya çıkaracağı
zaman ve emek kaybı da çok önemli olabilmektedir.
Notebook
Tamiri(Loptop): Ankara Gimat Toptancılar sitesi,Ostim Organize sanayii
Bölgesi,Sincan Organize Sanayii
Bölgesi,Yenimahahalle,Batıkent,Sincan,Eryaman,Demetevler,Öveçler,Balgat,Konut
Kent,Koru Kent,Keçiören,Çankaya,Kızılay,Cebeci,Sakinleri notebook,
yazıcı,Lcd Monitör ve projeksiyon tamiri konusunda firmamızdan aynı gün
diğer illerde bulunanlar kargo ile notebook, yazıcı,Lcd Monitör ve
projeksiyon gönderimi yapabilirler.